Zabytkowe mozaiki autorstwa Wojciecha Fangora na stacji Warszawa Śródmieście winny zostać osłonięte. Tak brzmi treść wtorkowej decyzji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który odrzucił zażalenie PKP S.A. w sprawie stanowiska konserwatora dóbr kultury. Dotyczyła ona sprzeciwu wobec modyfikacji wytycznych natychmiastowej konserwacji ozdób.
Mozaiki ceramiczne na podziemnym peronie Warszawa Śródmieście, bazujące na projekcie Wojciecha Fangora, od roku 2020 figurują w ewidencji zabytków.
W styczniu 2025 roku konserwator mazowiecki przedstawił wytyczne pokontrolne, w których uszczegółowił zakres prac mających na celu zachowanie wyglądu zabytku.
Kłótnia o termin: teraz czy podczas "generalnego remontu"?
Konserwator zarządził, by w pierwszym etapie robót, którego finalizację zaplanowano na koniec grudnia 2025 r., dokonać ingerencji i ochronić kompozycje mozaikowe w najgorszym stanie wizualnym. Na drugi etap wyznaczono pozostałe prace restauratorskie, z terminem realizacji do początku listopada 2028 r.
PKP wnioskowało do konserwatora o przełożenie terminu wykonania robót przy mozaikach na czas nieokreślony.
Według opinii konserwatora, propozycja PKP, aby połączyć prace konserwatorskie przy dekoracji z remontem na linii średnicowej w Warszawie, na obszarze Warszawa Wschodnia – Warszawa Zachodnia, stanowiła termin zbyt odległy dla utrzymania najbardziej zniszczonych struktur mozaikowych.
W rezultacie, odmówił on zmiany swoich wytycznych, a kolejarze złożyli skargę na tę decyzję do WSA. We wtorek WSA w Warszawie odrzucił odwołanie PKP.
Werdykt WSA: Apelacja kolejarzy oddalona
„Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie uwzględnił skargi PKP S.A. na decyzję mazowieckiego wojewódzkiego konserwatora zabytków, która to odrzucała zmianę zaleceń pokontrolnych w kwestii niezwłocznej konserwacji i zabezpieczenia dekoracji mozaikowych autorstwa Wojciecha Fangora, znajdujących się w podziemnej części stacji Warszawa-Śródmieście” – ogłosił mazowiecki wojewódzki konserwator zabytków Marcin Dawidowicz.
Zaznaczył on, że „w związku z tym, służby konserwatorskie urzędu będą kontynuować podjęte kroki w kierunku realizacji ochrony, a następnie renowacji zabytkowych mozaik”.
PKP obiecuje aktywność, lecz czeka na zgody
Rzecznik prasowy PKP S.A. Michał Stilger poinformował PAP, że obecnie firma skupia się na bieżącej pielęgnacji i konserwacji dworca Warszawa Śródmieście, a dodatkowo w roku 2024 wykonano szczegółowe czyszczenie chemiczne i impregnację ścian wyłożonych płytami kamiennymi.
„Aktualnie planujemy realizację działań zabezpieczających część mozaik, co jednak wymaga wcześniejszego uzyskania adekwatnych zgód od konserwatora zabytków oraz wyboru firmy, która zrealizuje tego typu roboty” – dodał.
Podkreślił, że stacja Śródmieście przejdzie modernizację w ramach pokaźnej inwestycji planowanej przez inną spółkę (PKP Polskie Linie Kolejowe). „W ramach całościowej przebudowy warszawskiej linii średnicowej planowane są również prace powiązane z restauracją mozaik i, analogicznie jak w przypadku wszystkich obiektów historycznych, zakres działań naturalnie będzie musiał być skonsultowany z konserwatorem” – dopowiedział.
Ceramiczne arcydzieło Fangora z lat 60.
Mozaiki na podziemnym dworcu Warszawa Śródmieście powstały na początku lat 60. XX wieku, zgodnie z wizją Wojciecha Fangora. Składają się one z glazurowanych elementów ceramicznych o wymiarach 4×3 cm. Elementy wyprodukowano w zakładach Fajansu we Włocławku. W roku 2020 dekoracje zostały ujęte w rejestrze zabytków. Wpis obejmuje 52 mozaiki sufitowe umiejscowione nad trzema peronami oraz 27 mozaik ściennych znajdujących się w holach i przestrzeniach dawnych poczekalni wzdłuż peronów bocznych, jak również w przejściach na peron środkowy. O ich odnowę zabiegali również miejscowi działacze zajmujący się ochroną obiektów zabytkowych.
Wyświetl ten post na Instagramie
mas/ akar/