Nierównowaga majątkowa w Stanach Zjednoczonych osiągnęła szczytowy punkt od przeszło 3 dekad, a dane Federalnej Rezerwy utwierdzają postępujące zjawisko tzw. gospodarki w kształcie litery K. Zamożne rodziny oraz konkretne branże błyskawicznie się wzbogacają, podczas gdy osoby o skromnych i przeciętnych zarobkach pozostają w tyle.
Kompromitujące rekordy
Jak podała stacja CBS News, w trzecim kwartale 2025 roku 1% najbogatszych rodzin dysponował 31,7% całościowego zasobu majątku kraju. Według CBS News „to najznaczniejszy rozłam od zapoczątkowania kalkulacji w 1989 r., zarejestrowany pomimo spowolnienia tempa powiększania się kapitału pozostałej części społeczeństwa”. Stacja przekazała, że łącznie ta grupa posiadała aktywa o wartości około 55 bln dolarów, czyli niemalże tyle, ile stanowi zagregowany dobytek 90% najuboższych Amerykanów.
Zaznaczono, iż dysproporcje są zauważalne także w sferze konsumpcji. W drugim kwartale 2025 roku 10% najlepiej zarabiających generowało niemal połowę ogółu wydatków konsumenckich w USA.
„Bogactwo rodzin jest silnie scentralizowane i ów proces stale się nasila” – oznajmił CBS News Mark Zandi, główny ekonomista Moody’s Analytics (korporacji dostarczającej wyspecjalizowane analizy finansowe oraz narzędzia do zarządzania ryzykiem). Zasygnalizował, że chociaż tendencja rozwija się od lat, nabrała impetu szczególnie po wystąpieniu pandemii.
Konjunktura powodem nierówności?
Według opinii eksperta jednym z ważniejszych czynników intensyfikujących nierówności jest koniunktura na giełdzie. Profitują na niej przede wszystkim zamożni Amerykanie, ponieważ to w ich portfelach papiery wartościowe stanowią zasadniczą część majątku. Zgodnie z danymi Instytutu Gallupa 87% posiadaczy akcji to osoby z rodzin o przychodach przekraczających 100 tys. dolarów rocznie.
Natomiast rodziny o przeciętnych przychodach ulokowują kapitał głównie w nieruchomościach, których ceny wzrastają aktualnie wolniej. W tym samym czasie Amerykanie o najniższych dochodach borykają się z rosnącym zadłużeniem.
Problem wynagrodzeń
Nierównomierny wzrost płac dodatkowo zaostrza te różnice. Dane Bank of America ukazują, iż w grudniu 2025 r. wynagrodzenia najlepiej zarabiających powiększyły się o 3%, podczas gdy w grupach o średnich i niskich dochodach przyrost wyniósł odpowiednio 1,5% oraz 1,1%.
Równocześnie opublikowany w tym tygodniu raport Oxfam International (międzynarodowej organizacji humanitarnej zajmującej się zwalczaniem głodu i niedostatku) sygnalizuje, że w 2025 r. majątki miliarderów powiększały się trzykrotnie szybciej niż przeciętnie w minionych pięciu latach. Jak podkreśla OI, zjawisko to stanowi kolejne potwierdzenie nasilającego się globalnie rozwarstwienia społecznego.
Z Nowego Jorku Andrzej Dobrowolski (PAP)
ad/ piu/