Senat nie wniósł uwag do nowelizacji ustawy, która zamierza przedłużyć do końca 2028 roku szansę działania prywatnych, pozbawionych paragonów systemów skupu butelek szklanych wielokrotnego zastosowania, równolegle do funkcjonującego już ogólnokrajowego systemu kaucji. Obecnie nowelizacja powędruje do prezydenta.
Za przyjęciem uchwały w rzeczonej kwestii głosowało 53 senatorów, żaden nie głosował przeciw, natomiast 31 wstrzymało się od głosowania.
Nowelizacja regulacji, m.in. ustawy o gospodarowaniu opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, została wniesiona przez zespół posłów KO, Polski 2050 oraz PSL.
Przewiduje ona, że podmioty gospodarcze, które stworzyły i prowadziły swoje systemy skupu opakowań szklanych wielokrotnego użytku (butelek zwrotnych) przed wejściem w życie ustawy z 2023 roku wprowadzającej ogólnopolski system kaucyjny, mogą je nadal eksploatować na dotychczasowych regułach do kresu 2028 r. W myśl aktualnie obowiązujących przepisów systemy owe powinny być zlikwidowane po okresie przejściowym, czyli do 31 grudnia 2025 r.
W realności wytwórcy napojów będą mogli więc podtrzymywać swoje systemy skupu, zamiast zasilić ogólnokrajowy system. Intencję dalszego prowadzenia własnego systemu przedsiębiorcy będą wszakże zobowiązani zgłosić ministrowi właściwemu w sprawach klimatu do końca marca 2026 r. O takie zmiany mocno zabiegali m.in. producenci piwa, którzy od dawna posiadają swoje systemy skupu butelek, jak i konieczną do tego infrastrukturę logistyczną.
W ustawie uwzględniono wymóg, iż w ramach odseparowanych od powszechnego systemu kaucyjnego, przy zwrocie butelek nie będzie potrzebne przedstawianie pokwitowania zakupu.
Nowe regulacje nie uwalniają producentów od dotychczasowych obowiązków dotyczących np. osiągania odpowiednich pułapów skupu.
W obrębie działającego uniwersalnego systemu kaucyjnego do napojów w butelkach z plastiku (do 3 l), metalowych puszkach (do 1 l) oraz szklanych butelkach wielokrotnego użytku (do 1,5 l) dodawana jest kaucja, którą da się odzyskać po oddaniu opakowania. Kaucja opiewa na 50 groszy w wypadku butelek z plastiku i puszek, a 1 zł w wypadku wielorazowych butelek szklanych. O tym, czy dany pojemnik jest objęty kaucją, sygnalizuje znak kaucji nadrukowany na etykiecie bądź puszce. Stanowią go dwie strzałki kreujące prostokąt z napisem „kaucja” i z jej wartością.
Do końca 2025 r. trwał trzymiesięczny etap przejściowy, umożliwiający producentom wprowadzać na rynek opakowania bez oznaczenia kaucji i zastąpić je nowymi, kaucyjnymi. Wciąż jest możliwe jednak upłynnianie wyprodukowanych wcześniej produktów w opakowaniach bez znaku kaucji, do wyczerpania ich rezerw.
Niezależnie od etapu przejściowego przepisy wciąż dają jednak producentom trunków możliwość zadecydowania, że nie przystąpią do systemu kaucyjnego, akceptując regulowanie tzw. opłaty produktowej, czyli de facto kary za nieosiągnięcie minimalnych pułapów selektywnej zbiórki. Od 1 stycznia br. opłata wzrosła, co ma pobudzić owych producentów do przystąpienia do systemu kaucji.
Nadrzędnym celem systemu kaucyjnego jest podniesienie poziomów selektywnego skupu opakowań po napojach i osiągnięcie unijnych progów recyklingu. Zgodnie z nimi w latach 2025-2028 poziom selektywnej zbiórki odpadów ma dosięgnąć 77 proc. w przypadku butelek jednorazowego zastosowania z tworzyw sztucznych (o objętości do 3 l), metalowych puszek (o objętości do 1 l) oraz butelek szklanych wielokrotnego użytku (o objętości do 1,5 l). Od 2029 r. próg ten zwiększy się do 90 proc.
Nowe regulacje co do zasady mają wejść w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. (PAP)
bpk/ mbl/ mick/ ana/